สุดโต่ง (อัตตะนัตตั๊วอ์)
  จำนวนคนเข้าชม  190

สุดโต่ง (อัตตะนัตตั๊วอ์)

 

.อิสหาก พงษ์มณี

 

 

          ความสุดโต่ง สุดขั้ว หรือที่คนยุคใหม่มักเรียกว่า เอกซ์ตรีม คือลักษณะการกระทำที่เกินปกติ รักก็รักสุดขั้ว หลงก็หลงสุดขั้ว เลวก็เลวสุดขั้ว ร้ายก็ร้ายสุดขั้ว หรือเคร่งก็เคร่งสุดขั้ว อย่างนี้เป็นต้น

 

      ท่านนบี ศ้อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวถึงความสุดโต่งไว้ดังนี้

 

عَنْ عَبْدِ الله بن مسعود -رضي الله عنه- قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ -صلى الله عليه وسلم-: "هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ قَالَهَا ثَلاثًا

أخرجه مسلم (2670)

 

    มีรายงานจากท่านอับดุลลอฮ์ อิบนุ มัสอู๊ด ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุว่า ท่านร่อซูลูลุ้ลลอฮ์ ศ้อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า

 

พวกสุดโต่งวิบัติ(แน่นอน) ท่านกล่าวย้ำถึงสามครั้ง 

(โดยอิหม่ามมุสลิม)

 

     ท่านอิหม่านะวาวี ร่อฮิมะฮุ้ลลอฮ์ อธิบายไว้ดังนี้ว่า

 

قال النووي رحمه الله: في شرح الحديث: "أي المتعمقون الغالون المجاوزون الحدود في أقوالهم وأفعالهم. . . وفيه كراهة التقعّر في الكلام بالتشدد وتكلف الفصاحة واستعمال وحشي اللغة ودقائق الإعراب في مخاطبة العوام ونحوهم

رياض الصالحين ص 590

 

     คือบรรดาผู้ที่ลงลึกจนเกินเลยขอบเขต (ที่เหมาะสม) ไม่ว่าจะในด้านคำพูดหรือการกระทำ

     ดังนั้นนัยยะฮะดีษดังกล่าวยังสื่อไปถึงว่า ไม่สมควรใช้คำพูดที่ดุดันเกินไป ใช้โวหารจนเกินควร หรือใช้ภาษาที่ยากและลึกล้ำจนเกินไปในการสนทนากับชาวบ้าน

 

         การปฏิบัติตนในทางศาสนาบางทีก็เกิดความสุดโต่งได้เช่นกัน เช่น ละเว้นสิ่งที่มุบาห์ (คือสิ่งที่พูดหรือทำแล้วไมมีบุญและไม่เป็นบาป) โดยถือเอาเป็นความเคร่งครัด ความเคร่งครัดคือเว้นสิ่งที่มักรั๊วห์และฮะรอม ไม่ใช่เว้นสิ่งมุบาห์ การเว้นสิ่งที่มุบาห์ไม่เกี่ยวอะไรกับความเคร่งครัด และถ้ายึดถือว่าการละเว้นสิ่งที่มุบาห์เป็นเรื่องความเคร่งครัด เมื่อนั้นมันก็เข้าข่ายคำว่าอัตตะนัตตั๊วอฺที่แปลว่าสุดโต่งนั่นเอง 

 

     ท่านชัยคุ้ลอิสลาม อิบนุ ตัยมียะห์ ร่อฮิมะฮุ้ลลอฮ์ กล่าวว่า

 

قال شيخ الإسلام تقي الدين: "والزهد إنما يُراد لأنه زهد فيما يضر أو زهد فيما لا ينفع، فأما الزهد في النافع فجهلٌ وضلال

مجموع الفتاوي 10/ 511

 

     อันว่าเคร่งครัด หมายถึง เว้นจากสิ่งก่อเกิดอันตรายหรือไร้ประโยชน์ ส่วนการเคร่งครัดจากสิ่งที่ก่อเกิดประโยชน์ นั่นคือความเขลาและหลงผิด

 

    ท่านค๊อฏฏอบี ร่อฮิมะฮุ้ลลอฮ์ ยังขยายความให้กว้างไปอีกว่า

 

قال الخطابي: "المتنطع، المتعمق في الشيء المتكلف البحث عنه على مذهب أهل الكلام الداخلين فيما لا يعنيهم الخائضين فيما لا تبلغه عقولهم

معالم السنن 7/ 13

 

     พวกสุดโต่งคือพวกที่ลงลึก (จนเกินเลยขอบเขตบังคับ) ตามแนวทางของพวกอะห์ลุ้ลกะลาม (นักวิพากษ์พระนามและคุณลักษณะของอัลลอฮ์) คือลงลึก (วิพากวิจารณ์) ในสิ่งที่ปัญญาตนก็ไปไม่ถึง 

 

 

สรุป

 

     . ความสุดโต่งไม่ว่าจะในเรื่องใด มีตัวบทหลักฐานห้ามไว้ชัดเจน

 

     . คำว่าสุดโต่งครอบคลุมถึงคำพูดและกระทำที่เกินเลยขอบเขตตามปกติวิสัยที่ควรจะเป็น

 

     . พูดให้ยาก เขียนให้ยาว หรืออธิบายให้ยุ่งเข้าไว้ (ให้ตัวเองดูเก่งดูดี) หรือหยาบคาย สถุนถ่อย ปากจัด ทั้งหมดเหล่าอยู่ในความหมายของคำว่าตะนัตตั๊วอฺตามคำอธิบายของอิหม่ามนะวาวี เช่นกัน