อิสลามเอาเปรียบสตรีจริงหรือไม่ ?
เรียบเรียงโดย อิสมาอีล กอเซ็ม
มวลการสรรเสริญเป็นเอกสิทธิ์ของอัลลอฮฺผู้อภิบาลแห่งสากลโลก
หนึ่งในข้อครหาที่ถูกยกขึ้นมาบ่อยในสังคมสมัยใหม่ คือข้อกล่าวหาว่า “อิสลามเอาเปรียบสตรี เพราะอนุญาตให้ผู้ชายมีภรรยาได้หลายคน แต่ไม่อนุญาตให้ผู้หญิงมีสามีหลายคน” ข้อครหานี้ดูเหมือนตั้งอยู่บนหลักความยุติธรรม แต่เมื่อพิจารณาอย่างลึกซึ้ง จะพบว่าเกิดจาก ความเข้าใจคลาดเคลื่อนต่อแนวคิด ‘ความยุติธรรม’ (العدل) ในอิสลาม และการมองข้ามธรรมชาติของมนุษย์ (الفطرة)
ความยุติธรรมในอิสลาม ≠ ความเหมือนกันทุกประการ
อิสลามยืนยันคุณค่าความเป็นมนุษย์ของชายและหญิงอย่างเท่าเทียม
﴿إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ﴾
“แท้จริงผู้ที่มีเกียรติยิ่งที่สุด ณ อัลลอฮ์ คือผู้ที่มีความยำเกรงมากที่สุด”
(อัลหุญุรอต : 13)
อย่างไรก็ตาม อิสลามไม่มองว่าความยุติธรรมคือการทำให้ทุกคน “เหมือนกัน” แต่คือการให้ เหมาะสมกับธรรมชาติ หน้าที่ และผลกระทบ
อิบนุ อัลก็อยยิม رحمه الله กล่าวว่า
“الشريعة مبناها على الحكمة والمصلحة، وهي عدل كلها ورحمة كلها”
“ชะรีอะฮฺถูกวางอยู่บนปัญญาและประโยชน์ และทั้งหมดของมันคือความยุติธรรมและความเมตตา”
إعلام الموقعين
ดังนั้น การออกกฎหมายโดยไม่คำนึงถึงความแตกต่างทางธรรมชาติ มิใช่ความยุติธรรม แต่เป็นการทำร้ายมนุษย์ในนามความเสมอภาค
ธรรมชาติทางใจของผู้หญิง: การยอมรับ ‘คู่ชีวิต’ เพียงหนึ่งเดียว
อิสลามมองมนุษย์ตาม ฟิตเราะฮฺ ไม่ใช่ตามอุดมคติสังคม
﴿فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا﴾
“ตามฟิตเราะฮฺของอัลลอฮ์ที่พระองค์ทรงสร้างมนุษย์มา”
(อัรรูม : 30)
ในความเป็นจริงทางจิตใจ ผู้หญิงอาจถูกบีบบังคับให้มีปฏิสัมพันธ์ทางกายกับชายหลายคน แต่ในระดับ การยอมรับทางใจ (القبول القلبي) ผู้หญิงส่วนใหญ่ยอมรับ “สามี” หรือ “คู่ชีวิต” ได้เพียงคนเดียว
อิบนุ ตัยมียะฮฺ رحمه الله อธิบายว่า
“النكاح مبناه على السكن والمودة، لا على مجرد قضاء الشهوة”
“การแต่งงานถูกวางบนพื้นฐานของความสงบใจและความรัก มิใช่เพียงการสนองความใคร่”
(مجموع الفتاوى)
การมีสามีหลายคนจึงขัดกับจุดประสงค์แท้จริงของการสมรส
เหตุผลทางชะรีอะฮฺ : การปกป้องเชื้อสาย สิทธิ และหัวใจมนุษย์
หนึ่งในวัตถุประสงค์หลักของชะรีอะฮฺ คือ การปกป้องเชื้อสาย حفظ النسب หากผู้หญิงมีสามีหลายคน เชื้อสายจะคลุมเครือ สิทธิของเด็กจะสับสน ความรับผิดชอบทางศาสนาและกฎหมายจะไม่ชัดเจน
อัลกุรอานกล่าวว่า
﴿ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ﴾
“จงเรียกพวกเขาตามชื่อบิดาของพวกเขา นั่นยุติธรรมยิ่งกว่า ณ อัลลอฮ์”
(อัลอะหฺซาบ : 5)
นี่แสดงให้เห็นว่าอิสลาม ให้ความสำคัญกับสิทธิของเด็กและโครงสร้างครอบครัว มากกว่าการตอบสนองความต้องการของผู้ใหญ่
การมีหลายภรรยาในอิสลาม : การจำกัด ไม่ใช่การเปิดเสรี
อิสลามอนุญาตให้ผู้ชายมีภรรยาได้ไม่เกินสี่คน ภายใต้เงื่อนไขที่เข้มงวด
﴿فَانكِحُوا مَا طَابَ لَكُم مِّنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً﴾
“จงแต่งงานกับสตรีที่พวกเจ้าพอใจ สอง สาม หรือสี่ แต่หากกลัวว่าจะไม่ยุติธรรม ก็ให้มีเพียงคนเดียว”
(อันนิสาอ์ : 3)
และอัลกุรอานยังยืนยันข้อจำกัดของมนุษย์ว่า
وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ
“พวกเจ้าจะไม่สามารถยุติธรรมระหว่างภรรยาได้อย่างสมบูรณ์”
(อันนิสาอ์ : 129)
นักวิชาการจำนวนมากจึงกล่าวว่า การมีภรรยาคนเดียวคือสภาพปกติ (الأصل) ส่วนการมีหลายภรรยาเป็น ทางออกเฉพาะกรณี
อิสลามกดขี่ผู้หญิง หรือคุ้มครองผู้หญิง?
ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า
“استوصوا بالنساء خيرًا”
“จงปฏิบัติต่อผู้หญิงด้วยความดีงาม”
(บันทึกโดยอัลบุคอรีย์และมุสลิม)
อิสลามให้สิทธิ์ผู้หญิงอย่างชัดเจน
♥ สิทธิ์ในการยินยอมแต่งงาน
♥ สิทธิ์ในทรัพย์สิน
♥ สิทธิ์ในการขอหย่า
♥ สิทธิ์ในการได้รับการเลี้ยงดู
♥ ขณะที่ภาระทางเศรษฐกิจทั้งหมดตกอยู่ที่ผู้ชาย
อิบนุ กะษีร رحمه الله กล่าวไว้ว่า
“ผู้ชายเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย มิใช่ผู้มีอำนาจเหนือคุณค่าของผู้หญิง”
(ตัฟซีร อิบนุกะษีร)
อิสลามมิได้เอาเปรียบสตรี แต่ปกป้องผู้หญิงจากการถูกทำร้ายทางจิตใจ ร่างกาย และสังคม การห้ามผู้หญิงมีสามีหลายคน คือการคุ้มครองฟิตเราะฮฺ
การอนุญาตหลายภรรยา คือ ทางออกทางสังคมภายใต้ภาระหนัก
อิสลามไม่เอาใจอารมณ์ แต่คุ้มครองหัวใจมนุษย์ อิสลามจึงไม่ถามว่า มนุษย์อยากทำอะไร ? แต่ถามว่า อะไร ? ทำแล้วมนุษย์ยังคงความเป็นมนุษย์ตามที่อัลลอฮ์ทรงสร้างมา
