สวนผลไม้ในซูเราะห์นูน
บทเรียนจากอัลกุรอานและหะดีษ สู่ชาวสวนยุคปัจจุบัน
เรียบเรียงโดย อิสมาอีล กอเซ็ม
มวลการสรรเสริญเป็นเอกสิทธิ์ของอัลลอฮผู้อภิบาลแห่งสากลโลก
ในยุคที่ผลไม้ราคาดี รายได้เพิ่ม และตลาดต้องการสูง ชาวสวนจำนวนมากกลับละเลย “การแบ่งปัน” จากเดิมที่พ่อแม่เคยเผื่อแผ่ กลายเป็นขายหมดทุกลูก จากเดิมที่ชุมชนอบอุ่น กลายเป็นปัญหาการลักขโมยและความห่างเหิน ปรากฏการณ์นี้ สอดคล้องอย่างยิ่งกับบทเรียนจาก อัลกุรอาน ในซูเราะห์อัลก็อลัม (ن) หรือที่เรียกว่า “ซูเราะห์นูน”
เรื่องเจ้าของสวนในซูเราะห์นูน อัลลอฮฺตรัสว่า:
إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ كَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ
إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ
وَلَا يَسْتَثْنُونَ
(القلم: 17–18)
“แท้จริงเราได้ทดสอบพวกเขา เช่นเดียวกับที่เราได้ทดสอบเจ้าของสวน
เมื่อพวกเขาสาบานว่าจะเก็บเกี่ยวในยามเช้า โดยไม่กล่าวว่า ‘อินชาอัลลอฮฺ’”
และอัลลอฮฺตรัสต่อไปว่า:
فَطَافَ عَلَيْهَا طَائِفٌ مِنْ رَبِّكَ وَهُمْ نَائِمُونَ
فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيم
(القلم: 19–20)
“แล้วบทลงโทษจากพระเจ้าของเจ้าก็มาเยือนสวนในยามที่พวกเขาหลับ จนมันกลายเป็นสวนที่ว่างเปล่า”
เจ้าของสวนตั้งใจไม่แบ่งให้คนยากจน ลืมขอบคุณอัลลอฮฺ ลืมสิทธิของผู้อื่น จึงถูกทดสอบด้วยความสูญเสีย ภาพสะท้อนสู่ชาวสวนปัจจุบัน
ในปัจจุบัน เราพบพฤติกรรมคล้ายกัน คือ ขายผลไม้หมด ไม่เหลือให้ใคร ไม่ช่วยคนจน ไม่เผื่อแผ่ชุมชน จนเกิดผลตามมา เช่น ถูกขโมยบ่อย ขาดความไว้วางใจ ชุมชนอ่อนแอ ใจไม่สงบ ซึ่งเป็นสัญญาณของ “บารอกัตที่ลดลง”
จากรุ่นพ่อแม่สู่รุ่นลูกในอดีต พ่อแม่มักทำตามหลักศาสนา คือ แบ่งผลไม้ให้คนยากจน ทำซอดาเกาะฮฺ ไม่เห็นแก่ตัว แต่รุ่นลูกจำนวนมากกลับมองว่า “การให้คือความเสีย” จึงละทิ้งแนวทางนี้ และสูญเสียคุณค่าทางจิตวิญญาณไปพร้อมทรัพย์
หลักฐานจากอัลกุรอานเรื่องการแบ่งปัน สิทธิของคนจนในทรัพย์
อัลลอฮฺตรัสว่า:
وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ
(الذاريات: 19)
“และในทรัพย์สินของพวกเขา มีสิทธิของผู้ขอและผู้ขัดสน”
แสดงว่า ผลไม้และรายได้ ไม่ใช่ของเราเพียงผู้เดียว การให้ทำให้ทรัพย์งอกงาม ให้หนึ่ง ได้กลับหลายเท่า
อัลลอฮฺตรัสว่า:
مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ
(البقرة: 261)
“อุปมาของผู้ที่ใช้จ่ายในหนทางของอัลลอฮฺ เหมือนเมล็ดพืชที่งอกออกเป็นเจ็ดรวง”
หลักฐานจากหะดีษนบี ﷺ
ซอดาเกาะฮฺไม่ทำให้จน ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า:
مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ
(رواه مسلم)
“ทรัพย์ไม่เคยลดลงเพราะการให้ทาน”
คนใจกว้างใกล้สวรรค์ ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า:
الرَّحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ
ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ
(رواه الترمذي)
“ผู้เมตตา จะได้รับความเมตตาจากพระผู้ทรงเมตตา
จงเมตตาผู้ที่อยู่ในแผ่นดิน แล้วผู้ที่อยู่บนฟ้าจะเมตตาพวกท่าน”
ผู้ไม่แบ่งปัน ไม่ใช่มุอ์มินที่สมบูรณ์ ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า:
لَيْسَ الْمُؤْمِنُ الَّذِي يَشْبَعُ وَجَارُهُ جَائِعٌ
(رواه البخاري)
“ไม่ใช่มุอ์มินที่สมบูรณ์ สำหรับผู้ที่อิ่มในขณะที่เพื่อนบ้านหิว”
การแบ่งปัน: เกราะป้องกันสวน
จากอัลกุรอาน หะดีษ และประสบการณ์ชีวิต พบว่า การให้ คือ… ป้องกันทรัพย์ ป้องกันใจ ป้องกันปัญหา สร้างชุมชนเข้มแข็ง สวนที่แบ่งปัน มักได้รับการดูแลจากสังคมโดยอัตโนมัติ
แนวทางปฏิบัติของชาวสวนมุสลิม
กำหนด “ส่วนอัลลอฮฺ” ทุกฤดูเก็บเกี่ยว แบ่งให้คนจนก่อนขาย ทำซอดาเกาะฮฺประจำ สอนลูกหลานด้วยการลงมือทำ กล่าว “อินชาอัลลอฮฺ” และขอบคุณเสมอ
เรื่องสวนในซูเราะห์นูน ไม่ใช่นิทาน แต่คือคำเตือนสำหรับชาวสวนทุกยุค
♦ เมื่อเราลืมการให้ บารอกัตหาย
♦ เมื่อเราลืมคนจน สังคมอ่อนแอ และ
♦ เมื่อเราลืมอัลลอฮฺ ชีวิตสั่นคลอน
