
คำพูดชาวสะลัฟกับมารยาทในการตักเตือน
อับดุลวาเฮด สุคนธา
อัลหะสัน กล่าวว่า: ผู้ศรัทธานั้นเป็นส่วนหนึ่งของผู้ศรัทธา และเขาเป็นดั่งกระจกเงาของพี่น้องของเขา
หากเขาเห็นสิ่งใดจากพี่น้องที่ไม่ดีงาม เขาก็จะช่วยแก้ไข ปรับปรุง และตักเตือนเขา ทั้งในที่ลับและที่เปิดเผย
คำกล่าวนี้แสดงให้เห็นว่า ผู้ศรัทธาที่แท้จริงย่อมห่วงใยพี่น้องของตน และช่วยกันปรับปรุงแก้ไขด้วยความเมตตาและจริงใจ ไม่ใช่เพื่อจับผิดหรือทำให้เสียเกียรติ
อัล-ฟุฎ็อยล์ บิน อิยาฎ กล่าวว่า: ผู้ที่บรรลุถึงระดับสูงในสายตาของพวกเรา มิได้บรรลุด้วยการละหมาดและการถือศีลอดมากมายเท่านั้น แต่บรรลุด้วยความใจกว้าง ความสะอาดของหัวใจ และการตักเตือนต่อประชาชาติด้วยความจริงใจ
และท่านยังกล่าวอีกว่า: ความชื่นชมยินดีในความดีของผู้อื่น (โดยไม่อยากให้เขาสูญเสีย) เป็นส่วนหนึ่งของอีหม่าน ส่วนความอิจฉาริษยาเป็นส่วนหนึ่งของนิฟาก
ผู้ศรัทธาจะชื่นชมยินดี แต่ไม่อิจฉา ส่วนมุนาฟิกจะอิจฉา แต่ไม่ชื่นชมยินดี
และผู้ศรัทธาจะปกปิดข้อบกพร่อง ตักเตือน และให้คำแนะนำ ส่วนคนชั่วจะเปิดโปง ประจาน และเผยแพร่ความผิดของผู้อื่น”
สุฟยาน อัษ-เษารีย์ กล่าวว่าในการตักเตือนแก่อะลี บิน อัลหะสัน อัสสุละมีย์: จงตักเตือนผู้ศรัทธาทุกคนเมื่อเขาขอคำปรึกษาในเรื่องศาสนาของเขา และอย่าปิดบังคำตักเตือนจากผู้ใด หากเขาปรึกษาในสิ่งที่เป็นความพอพระทัยของอัลลอฮ์
และจงระวังการทรยศต่อผู้ศรัทธา เพราะผู้ใดทรยศต่อผู้ศรัทธา เท่ากับเขาได้ทรยศต่ออัลลอฮ์และเราะสูลของพระองค์
และเมื่อท่านรักพี่น้องของท่านเพื่ออัลลอฮ์ ก็จงเสียสละทั้งตัวท่านและทรัพย์สินของท่านเพื่อเขา
มะอ์มัร บิน รอชิด กล่าวว่า:เคยมีคำกล่าวกันว่า ผู้ที่ตักเตือนท่านดีที่สุด คือผู้ที่ยำเกรงอัลลอฮ์เกี่ยวกับตัวท่าน
และบรรดาสลัฟ เมื่อพวกเขาต้องการตักเตือนใคร พวกเขาจะตักเตือนเป็นการส่วนตัว
จนมีบางคนกล่าวว่า: ผู้ใดตักเตือนพี่น้องของเขาเป็นการส่วนตัว นั่นคือการตักเตือน แต่ผู้ใดตักเตือนเขาต่อหน้าผู้คน แท้จริงเขาเพียงแค่ประจานเขา
ยะห์ยา บิน สะอีด อัล-ก็อฏฏอน กล่าวว่า: ฉันไม่เคยเห็นความผิดของใคร นอกจากฉันจะปกปิดมัน และฉันชอบที่จะทำให้ภาพลักษณ์ของเขาดูดี
และฉันไม่เคยเผชิญหน้ากับใครด้วยสิ่งที่เขาเกลียดต่อหน้าเขา แต่ฉันจะอธิบายความผิดของเขาเป็นการส่วนตัว หากเขารับ ก็ถือว่าดี และหากไม่รับ ฉันก็ปล่อยเขาไว้
อับดุลอะซีซ บิน อบี เราะวาด กล่าวว่า: คนรุ่นก่อนของพวกท่าน เมื่อเห็นสิ่งใดจากพี่น้องของเขา เขาจะใช้ความอ่อนโยนในการสั่งสอน จึงได้รับผลบุญจากการใช้และการห้ามของเขา
แต่บางคนในยุคนี้กลับรุนแรงกับพี่น้องของตน ทำให้เขาโกรธ และเปิดโปงข้อบกพร่องของเขา
อัล-หาริษ อัล-มุหาสิบีย์ กล่าวว่า: จงรู้ไว้ว่า ผู้ที่ตักเตือนท่าน คือผู้ที่รักท่าน
ส่วนผู้ที่ประจบเอาใจท่าน คือผู้ที่หลอกลวงท่าน และผู้ที่ไม่ยอมรับคำตักเตือนของท่าน ก็ไม่ใช่พี่น้องที่แท้จริงของท่าน แล้วท่านได้กล่าวถึงคำพูดของ
อุมัร บิน อัล-ค็อฏฏอบ ว่า: ไม่มีความดีใดในกลุ่มชนที่ไม่ตักเตือนกัน และไม่มีความดีใดในกลุ่มชนที่ไม่รักผู้ตักเตือน
อิบนุ อะกีล กล่าวว่าในหนังสือ อัลฟุนูน: หนึ่งในประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอิสลาม และเป็นหลักการสำคัญของศาสนา คือการใช้ให้กระทำความดี การห้ามปรามความชั่ว และการตักเตือนกัน
และนี่คือภารกิจที่หนักที่สุดสำหรับผู้ถูกกำหนดบทบัญญัติ เพราะมันคือหน้าที่ของบรรดาเราะสูล ซึ่งผู้ปฏิบัติหน้าที่นี้มักเป็นที่หนักใจแก่ผู้คน
และผู้หลงใหลในกิเลสย่อมไม่ชอบเขา แต่มันคือการฟื้นฟูซุนนะฮ์ และการทำให้บิดอะฮ์สูญสิ้น
อิบนุ ตัยมียะฮ์ กล่าวว่า: สิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่อัลลอฮ์ถูกเคารพภักดีผ่านมัน คือการตักเตือนแก่บ่าวของพระองค์
อัซ-ซะฮะบีย์ กล่าวว่า: ผู้ใดไม่ตักเตือนเพื่ออัลลอฮ์ เพื่อบรรดาผู้นำ และเพื่อมวลชน เขาคือผู้มีศาสนาที่ยังบกพร่อง
และหากมีคนเรียกท่านว่า ‘ผู้มีศาสนาบกพร่อง’ ท่านคงโกรธ ดังนั้นจงบอกฉันว่า เมื่อใดที่ท่านได้ตักเตือนคนเหล่านี้ ?
ไม่เลย ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ บางทีการเงียบของท่านยังดีกว่า หรืออย่างน้อยอย่าไปทำให้ความเท็จของผู้นำดูดี อย่าไปทำให้เขากล้าทำความอธรรม และหลอกลวงเขา เพราะด้วยเหตุนี้เอง ท่านจึงตกจากสายตาของเขา และจากสายตาของบรรดาผู้ศรัทธา
ประโยชน์ของการตักเตือน
1- ได้รับผลบุญและการตอบแทนอันดีงาม จากการมอบคำตักเตือน
2- ห่างไกลจากความกริ้วของอัลลอฮ์และการลงโทษของพระองค์
3- การตักเตือนทำให้มุสลิมตระหนักถึงหน้าที่ของตนต่อพี่น้อง สังคม และประชาชาติของตน
4- เป็นสาเหตุหนึ่งของการเผยแพร่ความดี การแพร่หลายของคุณธรรม และการลดลงของความชั่วและสิ่งเลวร้าย
5- การตักเตือนคือการปฏิบัติต่อสิทธิหนึ่งจากสิทธิแห่งภราดรภาพ
6- ทำให้ความรักและความผูกพันดำรงอยู่อย่างต่อเนื่อง
7- เป็นสาเหตุที่ช่วยให้ผู้ถูกตักเตือนกลับมาแก้ไขและปรับปรุงความผิดพลาดของตน
8- การมอบคำตักเตือนคือการปฏิบัติตามคำสั่งของอัลลอฮ์และเราะสูลของพระองค์
9- ช่วยกระชับสายสัมพันธ์แห่งภราดรภาพให้มั่นคงยิ่งขึ้น