การยืนหยัดในการเผยแผ่อิสลามกับข้ออ้างเรื่องภาระทางโลก
เรียบเรียงโดย อิสมาอีล กอเซ็ม
มวลการสรรเสริญเป็นเอกสิทธิ์ของอัลลอฮฺผู้อภิบาลแห่งสากลโลก
หนึ่งในความท้าทายของงานเผยแผ่อิสลามในยุคปัจจุบัน คือการที่บางคนซึ่งได้รับโอกาสศึกษาศาสนา มีความรู้ มีประสบการณ์ และได้รับการสนับสนุนจากสังคม กลับลังเลหรือถอนตัวจากการทำหน้าที่เผยแผ่ โดยให้เหตุผลว่า
“ไม่มีรายได้เพียงพอที่จะเลี้ยงครอบครัว”
“งานศาสนาไม่สามารถสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจได้”
“จึงไม่สามารถสอนหรือเผยแผ่ศาสนาได้”
แน่นอนว่าอิสลามไม่ได้ปฏิเสธความสำคัญของการแสวงหารายได้ การดูแลครอบครัว และการรับผิดชอบต่อภาระชีวิต เพราะการเลี้ยงดูครอบครัวก็เป็นอิบาดะฮฺเช่นกัน แต่ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การทำงานเพื่อหาเลี้ยงชีพ หากแต่อยู่ที่การใช้เรื่องนี้เป็นเหตุผลในการละทิ้งหน้าที่เผยแผ่ ทั้งที่อัลลอฮฺได้ประทานความรู้และโอกาสแก่เขา ความรู้ศาสนาไม่ใช่เพียงเกียรติ แต่คือความรับผิดชอบ**
อัลลอฮฺตรัสว่า
وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ
“และจงรำลึกเมื่ออัลลอฮฺทรงเอาคำมั่นจากบรรดาผู้ที่ได้รับคัมภีร์ว่า พวกเจ้าต้องชี้แจงมันแก่ผู้คน และอย่าปกปิดมัน”
(อาล อิมรอน: 187)
แม้โองการนี้กล่าวถึงผู้ได้รับคัมภีร์ก่อนหน้า แต่หลักการสำคัญคือ ผู้ที่ได้รับความรู้จากอัลลอฮฺ ไม่ควรซ่อนเร้นความรู้นั้นจากผู้คน
ความรู้ศาสนาไม่ใช่ทรัพย์สินส่วนตัวที่เก็บไว้เพื่อความสำเร็จของตนเอง แต่เป็น อะมานะฮฺ ความรับผิดชอบที่ต้องถ่ายทอดต่อผู้อื่น
ดังนั้น ผู้ที่ได้รับโอกาสเรียนศาสนา ไม่ว่าจะผ่านทุนการศึกษา การสนับสนุนจากผู้บริจาค หรือความช่วยเหลือจากสังคม ควรถามตัวเองว่า“อัลลอฮฺให้โอกาสนี้แก่ฉัน เพื่อฉันเพียงคนเดียว หรือเพื่อให้ฉันเป็นประโยชน์แก่ประชาชาติ?”
ท่านนบี ﷺ ไม่ได้หยุดเผยแผ่เพราะความยากลำบาก
ชีวิตของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ เป็นตัวอย่างสูงสุดของผู้เผยแผ่ เมื่อท่านเริ่มประกาศอิสลามอย่างเปิดเผย ท่านไม่ได้รับความมั่งคั่ง แต่กลับได้รับการต่อต้าน ถูกเยาะเย้ย ถูกกล่าวหา และถูกทำร้าย อย่างไรก็ตาม ท่านยังคงทำหน้าที่ต่อไป
อัลลอฮฺตรัสว่า
يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ
“โอ้ร่อซูล จงเผยแพร่สิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เจ้าจากพระเจ้าของเจ้า”
(อัลมาอิดะฮฺ: 67)
หน้าที่ของท่านนบี ﷺ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสะดวกสบายทางโลก แต่ขึ้นอยู่กับคำสั่งของอัลลอฮฺ
ความยากจนไม่ใช่เหตุผลที่จะละทิ้งการเผยแผ่
การกล่าวว่า “ไม่มีเงิน จึงไม่สามารถเผยแผ่ได้” จำเป็นต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ หากหมายถึงบุคคลต้องรับผิดชอบครอบครัว นั่นเป็นสิ่งที่ถูกต้อง
เพราะท่านนบี ﷺ กล่าวว่า
كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُضَيِّعَ مَنْ يَقُوتُ
“เป็นบาปเพียงพอแล้วสำหรับคนหนึ่งที่เขาละเลยผู้ที่เขาต้องดูแล”
(บันทึกโดยอบูดาวูด)
แต่การรับผิดชอบครอบครัวไม่ได้หมายความว่า ต้องละทิ้งการเผยแผ่โดยสิ้นเชิง
บรรดาศอฮาบะฮฺจำนวนมากทำงาน หาเลี้ยงชีพ และในเวลาเดียวกันก็เผยแผ่อิสลาม เช่นเดียวกับผู้คนในยุคปัจจุบัน หลายคนสามารถทำงานด้านต่าง ๆ และยังแบ่งเวลาสอน ถ่ายทอด และสร้างประโยชน์แก่สังคม ปัญหาแท้จริงจึงไม่ใช่ “ไม่มีเวลา” แต่บางครั้งคือ “ลำดับความสำคัญในชีวิต”
ทุนการศึกษาเป็นความไว้วางใจ ไม่ใช่เพียงสิทธิส่วนบุคคล
ผู้ที่ได้รับทุนเพื่อศึกษาศาสนา ได้รับโอกาสที่คนจำนวนมากไม่มี ทุนเหล่านั้นเกิดจาก : ความเสียสละของผู้บริจาค , ความหวังของสังคมที่ต้องการผู้รู้ , ความต้องการรักษาความรู้ศาสนา ดังนั้น ผู้ได้รับทุนควรตระหนักว่า เขาไม่ได้เพียงได้รับ "โอกาสส่วนตัว" แต่ได้รับ "ความไว้วางใจจากผู้คนในสังคม
นักวิชาการอิสลามจำนวนมากในอดีตไม่ได้ใช้ความรู้เพื่อสร้างฐานะส่วนตัว แต่ใช้ชีวิตเพื่อถ่ายทอดความรู้ เช่น อิมามอันนะวะวีย์ ผู้ใช้ชีวิตส่วนใหญ่กับการศึกษา การสอน และการเขียนตำรา แม้ชีวิตของท่านจะเรียบง่าย แต่ผลงานของท่านยังคงเป็นประโยชน์แก่ประชาชาติมาจนถึงปัจจุบัน
คำตักเตือนสำหรับผู้มีความรู้แต่หลีกเลี่ยงการเผยแผ่
ควรกล่าวกับเขาด้วยความเมตตาว่า : “พี่น้องของฉัน การแสวงหารายได้และดูแลครอบครัวเป็นสิ่งสำคัญ แต่อย่าปล่อยให้ภาระทางโลกกลายเป็นกำแพงที่ขวางกั้นหน้าที่ที่อัลลอฮฺมอบหมายแก่เรา”
“อัลลอฮฺไม่ได้ถามเราว่า ทำไมเราไม่เป็นเศรษฐี แต่พระองค์จะถามว่า เมื่อเรามีความรู้ เราได้ทำประโยชน์อะไรจากความรู้นั้น”
“ความรู้ที่ไม่ได้ถูกถ่ายทอด เปรียบเสมือนแสงสว่างที่ถูกเก็บไว้ในภาชนะ ไม่สามารถนำทางผู้คนได้”
ผู้เผยแผ่ต้องมีความสมดุลระหว่างโลกนี้และโลกหน้า
อิสลามไม่ได้เรียกร้องให้ผู้เผยแผ่ละทิ้งครอบครัวหรือไม่แสวงหารายได้ แต่เรียกร้องให้มนุษย์จัดลำดับความสำคัญอย่างถูกต้อง
อัลลอฮฺตรัสว่า
وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا
“และจงแสวงหาด้วยสิ่งที่อัลลอฮฺประทานแก่เจ้า ซึ่งโลกหน้า และอย่าลืมส่วนของเจ้าจากโลกนี้”
(อัลเกาะศ็อศ: 77)
โองการนี้แสดงให้เห็นว่า มุสลิมต้องสร้างสมดุล ไม่ละทิ้งโลก และไม่ละทิ้งโลกหน้า การยืนหยัดในการเผยแผ่อิสลามในยุคปัจจุบันไม่ได้หมายถึงการปฏิเสธความรับผิดชอบทางเศรษฐกิจ แต่หมายถึงการไม่ใช้ความยากลำบากเป็นเหตุผลในการละทิ้งภารกิจของผู้มีความรู้
ผู้ที่ได้รับความรู้ศาสนาและได้รับโอกาสทางการศึกษา ควรตระหนักว่า ความรู้นั้นคือพันธะจากอัลลอฮฺ หากเขาใช้ชีวิตเพื่อสร้างประโยชน์แก่ผู้คน แม้จะมีรายได้น้อย อัลลอฮฺสามารถเปิดทางให้เขาในรูปแบบที่เขาไม่คาดคิด เพราะคุณค่าของนักเผยแผ่ไม่ได้วัดด้วยจำนวนทรัพย์สินที่สะสม แต่ด้วยจำนวนหัวใจที่ได้รับทางนำผ่านความรู้ที่เขาถ่ายทอด
ดังที่อัลลอฮฺตรัสว่า
وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّن دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا
“และผู้ใดจะมีคำพูดที่ดียิ่งกว่าผู้ที่เชิญชวนสู่อัลลอฮฺ และประกอบการงานที่ดี”
(ฟุศศิลัต: 33)
ดังนั้น ผู้มีความรู้ควรยืนหยัด ทำหน้าที่ และเชื่อมั่นว่า ผู้ที่รับใช้ศาสนาของอัลลอฮฺ พระองค์จะไม่ทอดทิ้งเขา
