4 ศิลปะแห่งการปฏิบัติต่อคนอื่น
อับดุลวาเฮด สุคนธา
ประการที่สาม : จงตัดความหวังจากสิ่งที่อยู่ในมือของผู้คน
ผู้คนจำนวนไม่น้อยฝากความหวัง ความใฝ่ฝัน และความคาดหวังทั้งหมดไว้กับมนุษย์ คอยจับตามองผู้คนมากกว่าการมอบหมายและวางใจต่ออัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงส่ง
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสแก่ท่านนบี ﷺ ว่า
( وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ )
“และเจ้ากลัวผู้คน ทั้งที่อัลลอฮ์นั้นทรงสมควรยิ่งกว่าที่เจ้าจะยำเกรง”
(สูเราะฮ์ อัลอะห์ซาบ 37)
ความสบายใจที่แท้จริง คือ การไม่ละโมบในสิ่งที่อยู่ในมือของผู้คน ไม่ผูกความสุขหรือความทุกข์ไว้กับสิ่งที่พวกเขามี และไม่เฝ้าคอยสายตาหรือคำพูดของผู้คน จนกระทั่ง คำชมและคำตำหนิของผู้คนมีค่าเท่า ๆ กันในสายตาของเขา เพราะเขาแสวงหาความพอพระทัยของอัลลอฮ์เพียงผู้เดียว
มีชายชาวอันศอรคนหนึ่งกล่าวแก่ท่านเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ว่า "โอ้ ท่านเราะสูลุลลอฮ์ โปรดให้คำตักเตือนแก่ฉันแบบสั้น ๆ แต่ครอบคลุม”
ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า
عَلَيْكَ بِالْيَأْسِ مِمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ ، وَإِيَّاكَ وَالطَّمَعَ فَإِنَّهُ فَقْرٌ حَاضِرٌ
“จงตัดความหวังจากสิ่งที่อยู่ในมือของผู้คน และจงระวังความโลภ เพราะแท้จริงมันคือความยากจนที่เกิดขึ้นทันที
และจงละหมาดทุกครั้งประหนึ่งว่าเป็นละหมาดครั้งสุดท้ายของเจ้า และจงหลีกเลี่ยงการกระทำที่ภายหลังต้องมานั่งกล่าวคำขอโทษ”
(บันทึกโดย อิบนุ อบีอาศิม)
อีกหะดีษหนึ่ง ท่านเษาบาน (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) รายงานว่า
ท่านเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า “ใครจะรับปากฉันเพียงเรื่องเดียว แล้วฉันจะรับประกันสวรรค์ให้แก่เขา?"
ท่านเษาบานกล่าวว่า “ฉันเอง โอ้ท่านเราะสูลุลลอฮ์”
ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า “จงอย่าขอสิ่งใดจากผู้คน”
หลังจากนั้น ท่านเษาบานยึดมั่นในคำสอนนี้อย่างเคร่งครัด ถึงขนาดว่า เมื่อแส้ของท่านตกลงจากมือในขณะที่กำลังขี่พาหนะ ท่านก็ไม่เคยบอกให้ใครช่วยหยิบให้ แต่จะลงจากพาหนะแล้วหยิบขึ้นมาด้วยตนเอง
(บันทึกโดย อะห์มัด อิบนุมาญะฮ์ และอันนะซาอีย์)
แท้จริงแล้ว ปัจจัยยังชีพ (ริซกี) ได้ถูกกำหนดไว้แล้ว อายุขัยก็ถูกกำหนดไว้แล้ว มนุษย์ไม่สามารถทำให้เราได้รับหรือสูญเสียริซกี ไม่สามารถกำหนดชีวิตหรือความตายของเราได้ ทุกสิ่งล้วนอยู่ภายใต้การกำหนดของอัลลอฮ์
ท่านอับดุลลอฮ์ อิบนุ มัสอูด (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) รายงานว่า ท่านเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
ไม่มีการงานใดที่จะนำพวกเจ้าเข้าสู่สวรรค์ นอกจากฉันได้สั่งใช้พวกเจ้าแล้ว และไม่มีการงานใดที่จะนำพวกเจ้าเข้าสู่นรก นอกจากฉันได้ห้ามพวกเจ้าแล้ว
อย่าให้ผู้ใดในหมู่พวกเจ้ารู้สึกว่าริซกีของตนมาช้า เพราะแท้จริงญิบรีลได้แจ้งแก่ฉันว่า ไม่มีผู้ใดจะจากโลกนี้ไปจนกว่าจะได้รับริซกีของตนครบถ้วน
ดังนั้น จงยำเกรงอัลลอฮ์ และแสวงหาริซกีด้วยวิธีที่ดีงาม หากเห็นว่าริซกีมาช้า ก็อย่าแสวงหามันด้วยการฝ่าฝืนอัลลอฮ์
เพราะความโปรดปรานของอัลลอฮ์ จะไม่ได้มาด้วยการทำบาปต่อพระองค์
(บันทึกโดย อัลหากิม และรับรองว่าเป็นหะดีษเศาะฮีห์)
หลักการสำคัญประการหนึ่งของการปฏิบัติต่อผู้คน คือ อย่าผูกหัวใจไว้กับสิ่งที่อยู่ในมือของมนุษย์ เพราะเมื่อหัวใจไม่ละโมบในสิ่งที่ผู้คนมี ก็จะมีความเป็นอิสระ มีศักดิ์ศรี และมีความสงบ
♦· ผู้ศรัทธาที่แท้จริงจะรู้ว่าริซกีอยู่ในพระหัตถ์ของอัลลอฮ์ ไม่ใช่อยู่ในมือของมนุษย์
♦· คำชมและคำตำหนิของผู้คนไม่ใช่สิ่งที่จะกำหนดคุณค่าของเรา
♦· ความพอเพียงและการไม่พึ่งพาผู้คน คือความมั่งคั่งของหัวใจ
♦· ผู้ที่ไว้วางใจอัลลอฮ์ จะไม่ลดคุณค่าของตนเองด้วยการละโมบหรือวิ่งตามสิ่งที่อยู่ในมือของผู้คน
ดังนั้น จงทำหน้าที่ของตนให้ดีที่สุด แสวงหาริซกีด้วยวิถีที่ฮะลาล วางใจต่อการกำหนดของอัลลอฮ์ และอย่าปล่อยให้หัวใจตกเป็นทาสของความคาดหวังจากผู้คน เพราะผู้ทรงประทานริซกีที่แท้จริง คืออัลลอฮ์ เพียงพระองค์เดียว
แท้จริงแล้ว ปัจจัยยังชีพ (ริซกี) ได้ถูกกำหนดไว้แล้ว และอายุขัยก็ถูกกำหนดไว้แล้ว ผู้คนทั้งหลายไม่มีอำนาจที่จะทำให้ท่านร่ำรวยหรือยากจน ไม่สามารถกำหนดชีวิตหรือความตายของท่านได้ ทุกสิ่งล้วนอยู่ภายใต้การกำหนดของอัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงส่ง
ท่านอับดุลลอฮ์ อิบนุ มัสอูด (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) รายงานว่า ท่านเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
"ไม่มีการงานใดที่จะนำพวกเจ้าเข้าสู่สวรรค์ เว้นแต่ฉันได้สั่งใช้พวกเจ้าแล้ว
และไม่มีการงานใดที่จะนำพวกเจ้าเข้าสู่นรก เว้นแต่ฉันได้ห้ามพวกเจ้าแล้ว
อย่าให้ผู้ใดในหมู่พวกเจ้ารู้สึกว่าริซกีของตนมาช้า เพราะแท้จริงญิบรีล (อะลัยฮิสสลาม) ได้ดลไว้ในใจของฉันว่า
ไม่มีผู้ใดจะออกจากโลกนี้ไป จนกว่าจะได้รับริซกีของตนครบถ้วน"
ดังนั้น โอ้บรรดามนุษย์ทั้งหลาย จงยำเกรงอัลลอฮ์ และจงแสวงหาริซกีด้วยวิธีที่ดีงาม หากผู้ใดเห็นว่าริซกีของตนมาช้า ก็อย่าแสวงหามันด้วยการฝ่าฝืนอัลลอฮ์ เพราะแท้จริง ความโปรดปรานของอัลลอฮ์จะไม่อาจได้มาด้วยการทำบาปต่อพระองค์
(บันทึกโดย อัลหากิม ใน อัลมุสตัดร็อก และรับรองว่าเป็นหะดีษเศาะฮีห์)
หะดีษบทนี้ปลูกฝังหลัก ตะวักกุล (การมอบหมายต่ออัลลอฮ์) และ กอนาอะฮ์ (ความพอใจในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงกำหนด) โดยสอนให้ผู้ศรัทธาเชื่อมั่นว่า
♥ ริซกีของทุกคนถูกกำหนดไว้แล้ว ไม่มีผู้ใดสามารถแย่งหรือขัดขวางริซกีของเราได้
♥ จงแสวงหาริซกีด้วยหนทางที่ฮะลาลและถูกต้อง แม้จะดูช้าหรือยากลำบาก
♥ อย่าใช้วิธีที่ผิดศาสนา เช่น การโกง การฉ้อฉล การรับดอกเบี้ย หรือการทำบาป เพื่อให้ได้มาซึ่งทรัพย์สิน
♥ ผู้ที่เชื่อมั่นในการกำหนดของอัลลอฮ์ จะมีหัวใจที่สงบ ไม่อิจฉาผู้อื่น และไม่หวาดกลัวว่าริซกีของตนจะสูญหาย
เพราะสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดไว้สำหรับเรา ย่อมไม่มีวันพลาดเรา
และสิ่งที่ไม่ได้ถูกกำหนดไว้สำหรับเรา ต่อให้ไล่ตามทั้งชีวิตก็ไม่มีวันได้มา
